دولت برای بهبود وضعیت کارآفرینی چه کار کند؟

دولت برای بهبود وضعیت کارآفرینی چه کار کند؟

یادداشتی از مهندس محمدمهدی راسخ، مدیر و کارآفرین

– همان‌طور که انتظار دارید، رتبه ایران در شاخص سهولت کسب‌وکار، بر اساس ارزیابی بانک جهانی در سال ۲۰۱۷، رتبه ۱۲۰ است که رتبه مناسبی نیست و به طور کلی در شأن کشور بزرگی مثل ایران با داشتن مجموعه زیادی از منابع -از طرفی منابع زیرزمینی مثل نفت و گاز و از طرف دیگر نیروی انسانی شایسته و تحصیل‌کرده-، داشتن بالاترین تعداد کشورهای همسایه که این کم‌نظیر است (بیش از ۱۵ کشور همسایه) و مجموعه پتانسیل‌هایی که کشور دارد، نیست؛ طبیعتا باید امکانات مناسب‌تر و بهتری برای کارآفرینان فراهم شود تا آنها بتوانند به سرعت فعالیت‌های اقتصادی‌شان را شروع کنند.

شاخص‌هایی که بانک جهانی تعریف کرده، ۱۰ مورد است؛ شروع کسب‌وکار از اولین شاخص‌ها و شرایط و مقررات اصل مجوز ساخت دومین مورد است؛ دسترسی به برق، ثبت مالکیت، اخذ اعتبارات، حمایت از سرمایه‌گذاران خرد، سهولت پرداخت مالیات، تجارت فرامرزی، اجرای قراردادها و ورشکستگی در پرداخت شاخص‌هایی هستند که بانک جهانی هر‌ساله اینها را در هر کشوری ارزیابی می‌کند. عمدتا هم به سه مسئله توجه می‌کنیم که: ۱- برای هر کدام از این ۱۰ شاخص چقدر اسناد و مدارک از فرد کارآفرین گرفته می‌شود که بخواهد اینها را به پایان برساند؟ ۲- چقدر زمان می‌برد؟ ۳- چقدر هزینه دارد؟ اینها سه عامل بسیار مهم هستند.

رتبه ما در دنیا (۱۹۰ کشور) برای شروع کسب‌وکار ۱۰۲ است. اولین کاری که دولت در ارتباط با این ۱۰ شاخص که شاخص‌های مهمی هستند می‌تواند انجام دهد این است که اسناد و مدارک لازم را کاهش دهد و به حداقل برساند؛ یعنی برای شروع کسب‌وکار در گزارش مشخص است که مثلا در ایران چند سند و مدارک از متقاضی می‌خواهند؟ یا برای ثبت مالکیت چه مدارکی می‌خواهند؟ یا برای ورشکستگی به همین شکل؛ یا برای تجارت فرامرزی چند مدرک مورد نیاز است و کشورهای دیگر چند مدرک می‌خواهند؟

دوم اینکه ببینیم چقدر زمان می‌برد؛ یعنی مثلا چقدر زمان می‌برد تا متقاضی برای شروع کسب‌وکار اقدام کند؟ این زمان را به حداقل برسانیم. اگر می‌خواهد ساخت‌وساز انجام دهد، دریافت مجوز ساخت‌وسازش چقدر زمان می‌برد؟ این زمان را به حداقل برسانیم. گرفتن برق چقدر زمان می‌برد؟ این زمان را به حداقل برسانیم.

سومین مورد بحث هزینه است؛ هر کدام از این اقدامات چقدر هزینه دارد؟ هزینه‌ها را هم به حداقل برسانیم. این اقدامات می‌تواند بسیار کمک کند تا کارآفرینان و بنگاه اقتصادی ما هم بهتر، با سرعت بیشتر و هزینه کمتر کار و در کشور حرکت کنند.

اقدامات دیگری هم در کشورمان باید انجام شوند:

۱- ثبات قوانین و مقررات از نکات بسیار مهم است؛ تلاش ما در کشور باید بر این باشد که مقرراتمان به طور مرتب تغییر نکند و ثابت بماند. این یکی از مسائل بسیار مهم است.

۲- بسیاری از مجوزهای غیرضروری را حذف کنیم. برای مثال وقتی هندوستان می‌خواست محیط کسب‌وکارش را بهبود ببخشد، وقتی دید شاید نتواند همه این مجوزها را به سادگی از بین ببرد، تصویب‌نامه‌ای داد مبنی بر اینکه همه مجوزها لغو شوند مگر مجوزهایی که مربوط به محیط زیست هستند؛ با توجه به اهمیت محیط زیست طبیعی است که مجوزهای محیط زیست باید گرفته شوند، محیط زیست باید باشد تا ما انسان‌ها بتوانیم زندگی کنیم.

۳- بررسی قوانینی که مانع از پیشرفت کارآفرینی و بنگاه‌های اقتصادی در کشور هستند و حذف قوانین و مقررات و آیین‌نامه‌هایی که مانع از پیشرفت و توسعه کارآفرینی در کشور هستند؛ یکی از کارهای مهمی است که قوه مقننه هم باید به آن کمک کند.

دولت دوازدهم اگر تلاشش را بر این بگذارد که اولویت اولش بهبود محیط کسب‌وکار کشور باشد و برای این بهبود، اقداماتی را که در ابتدا و این سه نکته (ثبات قوانین، حذف مجوزهای غیر‌ضروری و حذف قوانین مانع) که عرض کردم، انجام دهد، می‌تواند کمک بزرگی به کارآفرینان کشور و افرادی که می‌خواهند اقتصاد کشور را توسعه دهند، بکند. هدف غایی هر کشوری از جمله ایران این است که بتواند از رشد و توسعه پایداری برخوردار باشد.

 

پرسش دیگر در این زمینه می‌تواند این باشد که رویکرد دولت در تنظیم بازار ارز و نرخ ارز به چه صورتی باشد تا از کارآفرینان و کارآفرینی حمایت شود؟

در این مورد باید گفت اگر منظور بحث قیمت‌گذاری است، ما به شدت با آن مخالف هستیم؛ قیمت‌گذاری چیزی نیست جز سرکوب سرمایه‌گذاری؛ بنابراین نظام قیمت‌گذاری اجباری دولتی باید کلا برداشته شود و اجازه دهند فعالان اقتصادی در رقابت با یکدیگر، قیمت عرضه کالایشان را مشخص کنند که طبیعتا باعث می‌شود هم تلاش کنند کالایشان را با قیمت عرضه کنند، هم خدمات بهتری بدهند و هم کیفیت محصولشان را بالا ببرند. هر وقت در هر بخشی از کشور قیمت‌گذاری شده است، ما دیده‌ایم که هم کیفیت پایین آمده و هم به دلیل نبود رقابت، هیچ تفاوتی بین واحدی که خوب کار کرده با واحدی که بد کار کرده نبوده است؛ بنابراین اصولا قیمت‌گذاری سازوکار غلطی است و باید برداشته شود.

اما در مورد نرخ ارز با توجه به اینکه در کشورمان دارای تورم هستیم و کشورهایی که به آنها کالا صادر می‌کنیم عموما دارای تورم نیستند یا اگر تورمی هم دارند، عددش بسیار پایین است، به طور کلی تولیدکننده و صادرکننده ما هرساله کالای خودش را تقریبا با قیمت ثابتی به فروش می‌رساند. ما در قوانین برنامه هم داشتیم که دولت باید قیمت ارز را هرساله به میزان تفاوت تورم داخل کشور و میانگین تورم خارج کشور (کشورهای هدف) افزایش دهد که تولیدکننده و صادرکننده ما که در داخل کشور به لحاظ تورم کالایش با قیمت بالاتری تولید می‌شود، امکان این را داشته باشد که در بازار بین‌المللی رقابت کند؛ چون وقتی در کشور رقیب ما تورم وجود ندارد و طبیعتا قیمت تمام‌شده کالایش با سال قبل تفاوت زیادی ندارد، اگر فروش و نرخ ارزش هم ثابت باشد، می‌تواند با ما رقابت کند و برنده بازار شود، چون قیمت تمام‌شده تولیدکننده و صادرکننده داخلی ما امسال نسبت به پارسال افزایش پیدا کرده ولی قیمت فروشش ثابت مانده است. دولت باید این اقدام را انجام بدهد. ضمن اینکه باید تلاشش بر این باشد که ارز تک‌نرخی را به وجود بیاورد، چون دونرخی‌بودن هنوز مشکل‌زاست. ارز تک‌نرخی از هرگونه رانت و انحصار و فساد و مسائل این‌چنینی جلوگیری می‌کند و اقدام بسیار مثبتی می‌تواند باشد.

آخرین نکته این است که دیدیم امسال هم مردم عزیز ایران با شوق و اشتیاق خاصی پای صندوق‌های رأی حاضر شدند و آقای دکتر حسن روحانی را به عنوان رئیس جمهور انتخاب کردند و انتظارات بسیاری از دولت دارند. امیدواریم که دولت طی این دوره چهارساله بتواند اقدامات سازنده و موثری را به خصوص در حوزه اقتصاد در کشور انجام دهد و تحولات و زیرساخت‌های مناسب را ایجاد کند که ما ان‌شاءالله بتوانیم همواره از رشد اقتصادی خوبی برخوردار باشیم که موجبات توسعه پایدار کشور را فراهم کند.

منبع نوشته:مجله خلاقیت

مطالب مرتبط

نظر بدهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

دانلود رایگان

دانلود
close-link

ارسال رایگان محصولات

با خرید کتاب از مجله خلاقیت هزینه پستی را مهمان ما باشید

کوپن ارسال رایگان : ersalfree96

همراه با هدیه (فرصت محدود برای شما بازدید کننده گرامی)
 خرید
close-link